Plant factory industry of Taiwan โดย Wei Fang, Ph.D., Professor, Director การปลูกพืชในโรงเรือน หรือ Net house ใช้พื้นที่เยอะ และใช้แสงพระอาทิตย์ แต่สำหรับ Plant factory เป็นการปลูกพืชโดยใช้พื้นที่น้อย และคุ้มค่า สามารถใช้อาคารร้างหรือตึกร้างเป็นสถานที่ปลูกพืชได้ พืชที่ปลูกได้ในระบบ Plant factory คือ พืชที่อายุสั้นและมีราคาสูง เช่น ผักสลัด ผักใบ เห็ด กล้วยไม้ พืชที่ไม่เหมาะกับการปลูกระบบ Plant factory ได้แก่ พืชไร่ เช่น ข้าว ข้าวสาลี เพราะใช้เวลานานและพื้นใช้ที่เยอะ

เขาบอกว่าผัก มีมูลค่าสูงเพราะสามารถกินได้ทั้งต้น ยกเว้นราก แต่ข้าวกินได้แค่เมล็ดๆ เทียบอัตราส่วนส่วนที่กินได้กับพื้นที่ที่เสียไปในการปลูกแล้ว ผักจะคุ้มกว่าที่จะปลูกใน Plant Factory

ในประเทศไต้หวัน การปลูกพืชระบบ Plant factory สามารถปลูกได้ตลอดปี ลดปัญหาการนำเข้าในช่วงที่มีไต้ฝุ่น หรือสภาพภูมิอากาศไม่เหมาะสมได้ การปลูกระบบ Plant factory มีทั้งแบบใช้แสงไฟ LED ซึ่งอยู่ในระบบปิด ไม่สนใจอากาศ สภาพแวดล้อมเสถียรกว่า เหมาะกับผักและการเพาะต้นกล้า และการใช้แสงแดดธรรมชาติ เหมาะกับพืชที่ต้องการแดดมากๆ หรือต้นกล้าที่โตแล้วสามารถย้ายมาเจอแดดธรรมชาติได้

Plant Factory เป็นการปลูกแบบไฮโดรโปนิก(ไม่ใช้ดิน)ที่สามารถควบคุมความเข้มข้นของธาตุอาหารที่จำเป็นได้อย่างสม่ำเสมอ และไม่มีเชื้อโรคใดๆมาขัดขวางการเจริญเติบโต

แต่ระบบไฮโดรโปนิกนั้นก็มีหลายแบบ เหมาะกับความต้องการที่แตกต่าง และเหมาะกับพืชที่ต่างกันไป จึงต้องเลือกให้เหมาะสม  และยังมีระบบ sensor ในการควบคุม ความชื้น น้ำ แสง และคาร์บอนไดออกไซด์ สามารถควบคุมปริมาณผลผลิต คุณภาพน้ำ และช่วงเวลาในการเก็บเกี่ยวผลผลิตได้อย่างแม่นยำ หลักการทำงานของระบบ Plant factory คือ 3C ได้แก่ Clean Cool Clear

น้ำที่พืชคายออกมา สามารถนำกลับใช้ใหม่ได้ด้วยเพราะในระบบPlant Factory มีเครื่องปรับอากาศ สามารถกรองน้ำจากความชื้นในอากาศในห้องกลับมาฆ่าเชื้อแล้วใช้ใหม่ได้ เป็นการลดของเสีย

ในไต้หวันมีผู้ผลิตอุปกรณ์ เครื่องคือ วัสดุต่างๆที่ใช้ทำ Plant Factory มากมายหลายเจ้า จึงไม่ยากเลยที่จะทำ และกำลังจะโปรโมทให้นำระบบ Plant Factory ไปใช้ในครัวเรือน สิ่งสำคัญคือการควบคุมความสะอาดปราศจากเชื้อโรค ถึงแม้ปุ๋ยที่ใช้จะราคาสูงกกว่าการปลูกพืชปกติ แต่ก็สามารถใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพกว่ามาก

พื้นที่ที่ใช้ก็คุ้มกว่า ประหยัดพื้นที่กว่าแปลงเปิดที่ปลูกได้ชั้นเดียว Plant factory ปลูกได้หลายชั้น สามารถใช้พื้นที่รกร้างในไต้หวันที่ใดก็ได้มาแปลงเป็นที่ปลูกก็ได้ ตึกร้างที่ไม่ใช้แล้วก็ใช้ได้ เดี๋ยววันหลังๆเราจะได้ไปดูของจริง

แต่ก็ไม่อยากให้คนเข้าใจว่า Plant Factory จะมาทดแทนวิธีการปลูกแบบดั้งเดิม จุดประสงค์ของมันเพื่อลดการนำเข้าพืชผักที่ปลูกบางฤดูไม่ได้ ประชากรสามารถมีผักในประเทศกินเพียงพอตลอดปี ไม่ต้องนำเข้าเยอะ เพราะฉะนั้นการปลูกแบบดั้งเดิมก็ยังคงจำเป็นอยู่

ย้อนไปถึงความเป็นมาของมัน ญี่ปุ่นใช้ Plant Factory มานานแล้วตั้งแต่หลังแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ แล้วใน NASA ก็คิดว่านักบินอวกาศที่ต้องไปอยู่ในอวกาศนานกว่า 4 ปี เหมาะที่จะหัดปลูกผักกินบนยานอวกาศ มีแหล่งอาหารบนนั้นเลย แถมการปลูกพืชยังช่วยฟอกอากาศได้ด้วย มีประโยชน์มากมาย

ชมVDO >> Plant factory industry of Taiwan

Reference:  รูปภาพและวิดีโอจากเอกสารประกอบการอบรม ” Plant factory industry of Taiwan” โดย Wei Fang, Ph.D., Professor, Director ในงาน 2017 International Training Course of Value – Added Controlled Environment  Agriculture, Taipei, Taiwan